Droge ogen (KCS)

KCS is een afkorting voor “Kerato Conjunctivitis Sicca”, een oogziekte die ook wel droge ogen genoemd wordt. Het betekent letterlijk droge ontsteking van het hoornvlies en de bindvliezen (conjunctiva) van het oog. Bij KCS produceren de traanklieren onvoldoende of zelfs helemaal geen traanvocht. De traanfilm vormt een natuurlijke beschermlaag van de oogbol en wanneer deze er niet meer is, leidt dit tot uitdroging van het hoornvlies en de bindvliezen. Hierdoor krijgen vuil en bacteriën vrij spel en zal er een ontsteking van het hoornvlies (keratitis) en de bindvliezen (conjunctivitis) ontstaan.

Meerdere oorzaken zijn bekend. Mogelijk is het aangeboren/erfelijk. Bepaalde rassen hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van deze ziekte, waaronder de Teckel/Dashond (langhaar), de Cavalier King Charles Spaniel en de West Highland White Terriër. De traanklieren kunnen beschadigen door een ongeluk met KCS als resultaat. Verder zijn ontstekingen of tumoren van het traanapparaat ook veroorzakers van KCS. In 90% van de gevallen is KCS echter het gevolg van een auto-immuun ziekte, die leidt tot beschadiging van de traanklieren. Deze beschadiging en bijkomende vermindering van de traanproductie zijn geleidelijke processen die, mits tijdig vastgesteld en goed behandeld, gestopt kunnen worden.

Symptomen
Meestal is er sprake van een continue slijmerige tot pussige uitvloeiing van één of beide ogen, rode geïrriteerde bindvliezen en gezwollen oogleden. De ogen zien er dof uit en de hond is pijnlijk aan de ogen. Later kan er een blauwwitte troebele verkleuring van het hoornvlies optreden. Bij ernstige gevallen kan deze chronische ontsteking leiden tot een permanente beschadiging van het oog of zelfs tot blindheid. Soms ziet men ook dat de neus wat droog en is en korstjes heeft of zelfs wat pussige uitvloeiing vertoont.

Diagnose
Bij ieder chronisch probleem aan de ogen kan KCS een rol spelen. Met name bij klachten van een chronische of recidiverende conjunctivitis na of ondanks behandeling, moet aan KCS gedacht worden. In dergelijke gevallen dient de traanproductie gemeten te worden met de Schirmer Tear Test. Hierbij worden stripjes met een kleurstof in de ooglidrand aangebracht, en gemeten hoeveel tranen er gedurende een minuut geproduceerd worden. Is de traanproductie lager dan normaal dan is er een sterke verdenking op KCS. De gevolgen van de uitdroging op het oog worden tijdens de controle ook bekeken.

Behandeling
De behandeling is gericht op het zo vochtig mogelijk maken en houden van het oog. Bovendien moet vrijwel altijd een bijkomende infectie behandeld worden. De behandeling is, zeker in het begin, zeer intensief. Indien in het beginstadium van de ziekte deze behandeling goed wordt volgehouden zal vaak op de langere termijn een minder intensieve behandeling nodig zijn. Eventuele pussige ooguitvloeiing moet goed uitgespoeld worden met fysiologische zoutoplossing vóórdat een zalf of druppel wordt toegediend in het oog.

Er zijn 3 basis richtlijnen die bij behandeling van toepassing zijn:

  1. Stimuleren van de traanproductie: 2 maal daags moet het aangetaste oog gezalfd worden met een oogzalf (Optimmune Canis®) die de traanklieren stimuleert, een positieve werking heeft op het immuunsysteem en de ontsteking remt. Daarnaast kunnen er eventueel ook andere druppels worden voorgeschreven die de traanproductie stimuleren.
  2. Infectie bestrijden: zolang er sprake is van pussige ooguitvloeiing moet na spoelen ook een antibioticumzalf gegeven worden.
  3. Vochtig houden van het oog: verdeeld over de dag worden kunsttranen gegeven. De bedoeling is dat indien mogelijk elk uur (of in ieder geval zo vaak mogelijk, niet minder dan 6 keer daags) wordt gedruppeld of gezalfd. Hierin kan gevarieerd worden naar gelang de mogelijkheden van de eigenaar.

In zeer ernstige gevallen is ook chirurgie nog een mogelijkheid. Echter bij heel weinig dieren is dit een optie, omdat de ziekte dan aan bepaalde kenmerken dient te voldoen. In de realiteit wordt chirurgie slechts in uitzonderlijke gevallen aanbevolen.

Prognose
Na een eerste behandeling kan het oog er weer gezond uitzien. De traanklieren blijven echter onderworpen aan een continu proces van beschadiging door de auto-immuunziekte. De aandoening zorgt ervoor dat de traanproductie geleidelijk vermindert en het oog hierdoor een hoger risico loopt op infecties. Daarom is het belangrijk de behandeling voort te zetten en het afbraakproces van de traanklieren tegen te gaan. Een levenslange behandeling is de beste garantie voor het functionele behoud van de traanklieren.

Om het ziekteverloop en de behandeling goed te controleren is het nodig de ogen regelmatig te laten nakijken. In de meeste gevallen reageren de dieren erg goed op behandeling indien deze getrouw wordt volgehouden. Helaas kan er slechts in enkele gevallen compleet herstel optreden.

Wilt u op de hoogte blijven van onze acties en nieuwtjes? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.