Vuurwerkangst

De decembermaand is voor ons een feestmaand, maar is dit ook zo voor uw huisdier? Veel dieren ervaren angst en stress door vuurwerk, wat vaak al maanden ervoor bij het horen van de eerste knallen begint.

Vaak gaan mensen vlak voor oud&nieuw naar de dierenarts toe voor medicatie. Voor sommige dieren, die alleen oudejaarsavond spannend vinden, is dit prima. Echter dit is lang niet altijd de beste oplossing als een dier echt bang is, omdat medicatie alleen de symptomen van angst bestrijdt maar de angst niet opheft.

Medicatie

Het is niet zo gemakkelijk om met medicijnen het dier rustiger te krijgen in de maand december. Ze werken niet lang genoeg, hebben te weinig of een onvoorspelbaar effect en kunnen vervelende bijwerkingen hebben. Zeker voor erg bange dieren is medicatie alleen zelden genoeg.

Er zijn kalmerende verdampers en sprays (Adaptil® voor de hond, Feliway® voor de kat) op de markt die een rustgevend effect hebben. Zylkene® en Telizen® zijn natuurlijke voedingssupplementen die stress verminderen, deze kunnen veilig zowel kort- als langdurig ingezet worden. Calm-diet® van Royal Canin kan ook goede resultaten geven op korte en lange termijn. Tevens zijn er diverse medicamenten (zoals Clomicalm®) beschikbaar die het leerproces tijdens training verbeteren en de angst dempen, waardoor de training succesvoller zal zijn. Alleen medicatie is hierbij nooit voldoende, dit moet gecombineerd worden met intensieve training. Er dient op tijd (enkele maanden van te voren) met deze medicatie en training begonnen te worden.

Kalmerende tabletten

Om de hond of kat gedurende korte tijd rustig te maken (sedatie) kunnen kalmerende tabletten gegeven worden. Deze middelen werken niet in alle gevallen even goed. Bij dieren die al angstig zijn werkt het bijvoorbeeld langzamer en slechter dan bij rustige dieren.

De absolute voorkeur geniet alprazolam, een vergelijkbare stof als diazepam (Valium®) maar met een langere en krachtigere werking. De hond of kat is minder angstig en kan er slaperig van worden. Belangrijk is op tijd te starten met het geven van de medicatie, vóórdat het dier onrustig of angstig is, anders is de werkzaamheid veel minder. Eventuele bijwerkingen zijn spierzwakte, gering coördinatieverlies en toename van de eetlust. Katten kunnen soms zelfs geëxciteerd raken.

Alprazolam kan 1 tot 2 uur voor het angstmoment ingeven worden op een nuchtere maag, dat wil zeggen dat het dier vooraf niet mag eten, maar wel mag drinken. Als 2 uur na het ingeven de werking niet genoeg is, kan de halve dosering bijgegeven worden (zie het etiket op de verpakking voor de startdosering). Als uw dier al enkele dagen voorafgaand aan de jaarwisseling onrustig is mag eventueel al eerder gestart worden met de medicijnen. Het middel mag niet gebruikt worden bij zieke dieren en dieren met een leverprobleem.

Soms wordt acepromazine (Vetranquil®) voorgeschreven, een middel dat ook online verkrijgbaar is. Dit middel heeft echter veel nadelen en wordt daarom afgeraden. Het dier wordt wel rustiger en slaperiger, maar ook juist gevoeliger voor geluid waardoor de angst wordt versterkt. Acepromazine heeft belangrijke ernstige bijwerkingen en is veel minder veilig dan alprazolam.

Training

Om de angst voor vuurwerk te verminderen is meer nodig dan alleen medicatie. Met kalmerende middelen verdwijnt immers de angst voor vuurwerkgeluiden niet, er is zelfs een kans dat de angst gegeneraliseerd wordt en ook andere harde geluiden het dier bang maken.

Een gediplomeerd gedragstherapeut kan u helpen door middel van intensieve 1-op-1 training de angsten van uw hond te verminderen. Deze training is bedoeld om de hond een andere associatie aan te leren bij vuurwerk en/of harde geluiden. Hierbij kan o.a. gebruikt gemaakt worden van een cd met vuurwerkgeluiden en eventueel (in overleg met de dierenarts) medicatie ter ondersteuning van de training. Er dient ruim op tijd met het trainen gestart te worden (september) en meestal is het nodig de training jaarlijks te herhalen.

Wat kunt u zelf doen voor uw hond?

Belangrijk: straf de hond nooit voor angstgedrag! Straffen werkt eerder averechts, hooguit durft de hond de angst minder te uiten, maar de emotie zal blijven. Daar komt bij dat de hond minder vertrouwen in de eigenaar kan krijgen en eerder zal kiezen voor vluchtgedrag.

Uit onderzoek is gebleken dat het negeren van angstgedrag nadelige effecten heeft. Ook dit stimuleert vluchtgedrag (houd deuren in de gaten!) en ondermijnt het vertrouwen in de baas. Steun bieden zorgt ervoor dat de angstemotie vermindert en de hond zich veiliger voelt. Het nadelige effect hiervan kan zijn dat de hond vaker angstgedrag gaat vertonen om aandacht te krijgen, maar dit weegt niet op tegen de voordelen: het positieve effect op het welzijn van de hond en de relatie met u. Manieren om uw dier te steunen zijn bijvoorbeeld dicht bij hem/haar blijven, tegen u aan laten zitten/liggen, toespreken en aanhalen. Laat merken dat u er bent zodat de hond leert dat u zijn/haar veilige haven bent.

Wat kunt u zelf doen voor uw kat?

Maak veilige schuilplaatsen voor uw kat, waar hij/zij zich ongezien en ongestoord kan terugtrekken. Creëer meerdere plekken zodat het dier zelf kan bepalen waar hij/zij zich het veiligst voelt. Bij angst zoeken katten het liefst een hoge plek op, plaats bijvoorbeeld een kartonnen doos op de kast of laat kastdeurtjes open staan. Door dit al geruime tijd voor de jaarwisseling in te richten zorgt u ervoor dat de kat vertrouwd raakt met de veilige plekken. Zo kan hij/zij de plekken makkelijk vinden en bovendien is de eigen geur daar al aangenomen. Feliway® (spray of verdamper) kan hierbij een handig hulpmiddel zijn, begin hier ruim 2 weken van tevoren mee tot een week na het stressmoment.

Een bange kat wil door niemand opgemerkt worden, laat hem/haar dan ook liever helemaal met rust. Troost niet, zeg niets en kijk niet naar de kat, zo helpt u uw dier het meest. Leid katten met milde angst af door bijvoorbeeld tijdens de jaarwisseling met het dier te spelen.

Tips voor oud&nieuw:

  • Doe radio/tv en verlichting aan, houd deuren, ramen en gordijnen dicht.
  • Zorg dat de kat binnen is en het kattenluikje gesloten is.
  • Geef katten een plekje om zich te verstoppen, laat ze niet naar buiten. Laat de kat met rust als hij/zij zich verstopt. Zet eventueel in die ruimte de radio aan en laat de lamp branden.
  • Ook honden zoeken graag een veilige plek op, vaak geven ze zelf aan welke plek dat is (bijv. de bench of onder de trap). Verduister dit eventueel met een lap stof.
  • Houd de voordeur in de gaten, ondanks dat het vuurwerk buiten afgestoken wordt leggen honden die link niet en zullen ze in hun angst het liefst naar buiten vluchten.
  • Zorg ervoor dat uw hond tijdens de vuurwerkperiode zo min mogelijk alleen is, laat hem/haar zeker tijdens de jaarwisseling nooit alleen.
  • Laat de hond alleen aangelijnd uit, vroeg op de avond en op een rustige plek.
  • Leid de hond af met bijvoorbeeld een speeltje of iets lekkers.
  • Gebruik medicatie strikt volgens de voorschriften en laat het dier niet alleen na het geven ervan.
  • Doe de volgende dag rustig aan, totdat de medicatie uitgewerkt is.
  • Een alternatief is uw dier te laten logeren op een plek waar geen vuurwerk wordt afgestoken, bijv. een afgelegen pension.
  • Leer kinderen om geen vuurwerk naar dieren te gooien.

Wij stellen het zeer op prijs als u aan ons terugkoppelt hoe de jaarwisseling verlopen is voor uw huisdier!

Telefonisch, via mail: assistent@deklompdierenartsen.nl  of via onze facebookpagina.

Wilt u op de hoogte blijven van onze acties en nieuwtjes? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.