Hyperthyreoïdie bij de kat

De meest voorkomende hormonale afwijking bij de oudere kat is hyperthyreoïdie, een overactieve schildklierwerking. Vrijwel altijd zijn het katten boven de 10 jaar, zowel poezen als katers van elk ras. Gelukkig is het probleem in de meeste gevallen goed te behandelen wanneer de kat op tijd wordt aangeboden.

De schildklier
De schildklier is een klein orgaan dat zich in het halsgebied bevindt, net onder het strottenhoofd tegen de luchtpijp. De schildklier bestaat uit twee delen, de linker en de rechter lob (kwab). Tegen de beide schildklierlobben liggen de bijschildklieren.

De schildklier gebruikt jodium voor de productie van hormonen (T4 = thyroxine) die de stofwisseling in het lichaam aansturen. Een overactieve schildklier verhoogt de stofwisseling en daarmee de werking van vele organen (o.a. hart, maagdarmkanaal, zenuwstelsel, lever en nieren). De werking van de schildklier wordt vanuit de hersenen geregeld door middel van het schildklier stimulerend hormoon (TSH).

Oorzaken
In meer dan 95% van de gevallen is de oorzaak een goedaardige tumor in de schildklier, waardoor deze te veel schildklierhormoon produceert. De tumor kan één- of tweezijdig voorkomen, daarnaast bestaat de mogelijkheid van ectopisch schildklierweefsel (extra schildklierweefsel in de hals of de borstkast).

Symptomen

De meest voorkomende verschijnselen van hyperthyreoïdie zijn:

  • Veel drinken, veel plassen;
  • Zeer goede eetlust;
  • Vermagering ondanks die goede eetlust;
  • Gedragsveranderingen: hyperactiviteit, nerveus, agressief, veel miauwen;
  • Verhoogde hartslag en bloeddruk;
  • Ontwikkeling van hartspierproblemen (HCM);
  • Soms braken en/of diarree;
  • Koele plekken opzoeken, slecht tegen warmte kunnen.

Let op! Dit zijn problemen die we in een later stadium zien, het kan zijn dat uw dierenarts een verhoogd schildklierhormoon bij uw kat vermoedt voordat deze verschijnselen vertoont. Dat maakt de vooruitzichten alleen maar beter.

Diagnose
Een overactieve schildklier is eenvoudig vast te stellen d.m.v. bloedonderzoek, waarbij een verhoogde hoeveelheid T4 worden aangetoond. Daarbij is het belangrijk ook de andere lichaamsfuncties in het bloed te testen (o.a. lever- en nierfunctie), omdat de behandeling en de vooruitzichten mede hiervan afhangen. Ook kan de hartfunctie worden onderzocht en de bloeddruk worden gemeten. De vergrote schildklier is niet altijd te voelen. Een schildklierscan kan helpen bij de diagnose en bij het bepalen van de beste behandeling.

Een vroegtijdige diagnose is belangrijk! Als de schildklieraandoening niet op tijd wordt vastgesteld en behandeld, dan leven de zieke katten over het algemeen niet langer dan 1 tot 2 jaar. De vroegtijdige dood van het dier is vooral te wijten aan de veranderingen in het hart. Door de hoge bloeddruk kunnen ook de nieren beschadigd raken.

Therapie
Hyperthyreoïdie is zeer goed te behandelen en bij katten zelfs te genezen. Op dit moment zijn er verschillende behandelingsopties, elk met zijn voor- en nadelen.

Medicatie
Antithyroïdmedicatie (Felimazole®) kan hyperthyreoïdie behandelen maar niet genezen. De groei van de schildklier wordt niet geremd, maar de hoeveelheid hormonen wel. Er moet levenslang medicijnen ingegeven worden, niet alle katten accepteren dat! De medicatie kan nogal vervelende bijwerkingen hebben: leveraandoeningen, beenmergdepressie, braken, diarree, allergische reacties en gebrek aan eetlust. Regelmatige controle inclusief bloedonderzoek zijn nodig om de effectiviteit en bijwerkingen te controleren.

Voeding
Sinds enige tijd is er een voeding op de markt, Hill’s Prescription Diet Y/D®, dat een volledig alternatief voor medicatie van katten met schildklierproblemen is. Het bevat een zeer beperkte hoeveelheid jodium. Door het beperken van de opname van jodium vermindert de hoeveelheid geproduceerde en vrijgezette schildklierhormonen.

Chirurgie
Operatief verwijderen van een deel van de te grote schildklier kan hyperthyreoïdie genezen, maar recidief na chirurgie komt vaak voor (70%). Het kan soms onmogelijk zijn bij de aanwezigheid van ectopisch schildklierweefsel. Sommige (zeker oudere) patiënten hebben al dusdanige veranderingen dat narcose/chirurgie een extra risico vormt.

Behandeling met radioactief Jodium 131
95% van de katten geneest na 1 enkele behandeling met I131. Met een scan wordt het hyperactieve schildklierweefsel in beeld gebracht, waarna met de juiste hoeveelheid radioactief jodium dit weefsel selectief bestraald wordt. Alle abnormale schildkliercellen worden kapot gemaakt, waar deze zich ook in het lichaam bevinden. Het tast niet de bijschildklieren aan en laat de normale schildkliercellen met rust. Deze behandelmethode geneest de kat, wat dagelijkse tabletgift, operatie/narcose etc. overbodig maakt. Wel moet de kat verplicht opgenomen worden gedurende 10-14 dagen (in verband met straling).

 

Wilt u op de hoogte blijven van onze acties en nieuwtjes? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.