Het konijn als huisdier

Het konijn behoort officieel niet tot de knaagdieren, maar tot de orde der haasachtigen (Lagomorpha). Het vrouwtje wordt voedster genoemd, het mannetje ram (of rammelaar). Konijnen worden gemiddeld 5 tot 7 jaar oud, er is echter grote variatie mogelijk. Ze zijn er in veel verschillende soorten en maten, van dwergkonijn tot Vlaamse reus en zelfs met een bijzondere vacht.

Gedrag

Konijnen zijn zeer sociale dieren die van nature gewend zijn in groepen te leven. Ze houden dan ook van gezelschap, waarbij de mens als kameraad kan dienen. Omdat konijnen prooidieren zijn, houden ze er meestal niet erg van om opgepakt te worden, omdat dit lijkt alsof ze door een roofdier gepakt worden. Ze kunnen dan ook tegenspartelen, waarbij het risico bestaat dat het konijn valt en de rug breekt. Om deze reden zijn konijnen niet erg geschikt voor kleine kinderen. Is echter het vertrouwen gewonnen dan kunnen konijnen echte knuffeldieren zijn.

De ideale combinatie voor konijnen samen is een voedster met een ram. Maar let op: vanaf de leeftijd van 3 maanden kunnen ze al vruchtbaar zijn. Een konijn met een cavia huisvesten is niet aan te raden. Het kan zeker goed gaan, maar omdat het twee verschillende dieren zijn met hun eigen taal en eigenschappen, kunnen er gevechten uitbreken of doe je een van de twee tekort in voeding/huisvesting. 

Huisvesting en verzorging

Van een buitenhok dient de bovenzijde waterdicht te zijn, een luifel kan bescherming bieden tegen regen en felle zon. Voor een optimale huisvesting van het konijn binnenshuis zijn uitstekende kooien verkrijgbaar bij de dierenspeciaalzaken. De kooi kan het beste op een rustige en tochtvrije plek worden neergezet, niet naast de verwarming of direct in de zon. Konijnen hebben beweging nodig en mogen dus niet in een te klein hok gehouden worden. Een buitenren voor extra lichaamsbeweging is prima.

Als bodembedekking kan stro of hooi worden gebruikt,liever geen zand, zaagsel of kranten. Konijnen zijn zindelijk en gebruiken vaak één hoek van het hok als mesthoek, waar een hoekbak met vulling geplaatst kan worden. Ze houden van spelen, zorg dus voor wat leuk materiaal in de kooi zoals takken, buizen, wc-rolletjes en/of kartonnen dozen.

De konijnenkooi dient minstens 1 maal per week verschoond te worden, de mesthoek wat vaker.

Controleer regelmatig de ontlasting van het dier, men hoort alleen maar harde keutels te vinden. Het konijn coprophageert, dat wil zeggen dat de ontlasting van ‘s nachts (kleine en zachte keutels, de zogenaamde blindedarmkeutels) wordt opgegeten. Het dier heeft dit nodig voor de (her-)opname van belangrijke voedingsstoffen. De urine is vaak donker en roodbruin, die ten onrechte voor bloed of een blaasontsteking kan worden aangezien. De kleur wordt veroorzaakt door onder andere kleurstoffen uit de voeding. Ook kan de urine wat dik en melkachtig ogen, door de uitscheiding van calcium uit de voeding. Urine van konijnen is vaak iets troebel.

Voeding

Konijnen hebben een zeer gevoelig, uitgebalanceerd darmstelsel. Verkeerde voeding leidt tot een verstoorde darmflora, waardoor gezondheidsproblemen ontstaan.

Water moet onbeperkt gegeven worden, ook al zullen konijnen die veel groenvoer eten niet veel drinken. Ververs het regelmatig en let er in een buitenhok op dat het water in de winter niet bevriest.

Hooi van goede kwaliteitmoet ook onbeperkt beschikbaar zijn. De meest verkochte hooisoort is alfa-alfa. Deze soort is goed voor jonge, groeiende konijnen of zieke konijnen. Voor volwassen konijnen is echter hooi op basis van grassen (bijvoorbeeld timothy) beter.

Geef hardvoer niet onbeperkt als het konijn eenmaal op volwassen gewicht is, want dan eet hij er meestal te veel van en wordt hij te zwaar, met alle gezondheidsrisico’s van dien. Een goede richtlijn is 20 gram voer per kilogram lichaamsgewicht. Gemengd voer is af te raden: het konijn wordt kieskeurig en eet alleen wat hij lekker vindt. Pellets hebben de voorkeur. Er zijn tegenwoordig veel goede, complete voedingen verkrijgbaar bij dierenspeciaalzaken, waaronder Supreme Science Selective. Proefzakjes van deze voeding hebben wij op de praktijk om gratis te proberen.

Daarnaast mag het konijn ook kleine hoeveelheden verse groenten3 soorten per dag, ongeveer 50 tot 100 gram per kg lichaamsgewicht per dag.

Geschikte soorten zijn o.a. andijvie, witlof, boerenkool, broccoli, paardebloem, wortel en loof van wortel. Wees voorzichtig met koolsoorten, sla en klaver, deze kunnen al in zeer kleine hoeveelheden gasvorming in de darmen veroorzaken.

Niet geschikt zijn: koolachtigen, bonen, voederbieten, aardappel(schillen), prei, ui, rabarber, knoflook, bieslook en rododendron. Een konijn eet alles wat men hem voorzet en kan zelf geen onderscheid maken tussen giftige en niet giftige planten.

Fruit heeft een hoog suikergehalte waardoor gas of diarree kan ontstaan en mag daarom slechts matig gegeven worden.

Brood is een dikmaker, maar mag met mate als een snoepje gegeven worden.

Konijnensnoep bevat veel koolhydraten, die de blindedarmflora verstoren. Daarom kan konijnensnoep, anders dan op de verpakking staat aangegeven, schadelijk zijn voor de gezondheid.  Een stukje oud (droog) bruin brood kan daarentegen prima als tussendoortje gegeven worden.

Het konijnengebit groeit het hele leven door, daarom is het van belang dat het konijn veel te knagen heeft om de slijtage te bevorderen. Beukentakjes met blad, wilgentakken of een flink blok hout voldoen hiervoor prima.

Lik- en knaagstenen kunnen blaasproblemen veroorzaken, geef deze daarom niet!

Castratie/sterilisatie

Op de vraag of het verstandig is om uw konijn te castreren of steriliseren, is het antwoord bijna altijd ‘ja’.

De ideale combinatie voor huisvesting is een ram en een voedster samen. Om ongewenste nestjes te voorkomen, zal een van de twee geholpen moeten worden.

De rammelaar (ram) kan gecastreerd worden om agressief gedrag, sproeigedrag en ongewenste dekkingen van ongesteriliseerde voedsters te voorkomen. Dit kan vanaf ongeveer 4-5 maanden.

De voedster kan gecastreerd (‘gesteriliseerd’) worden om ongewenste dekkingen te voorkomen en om agressief gedrag te voorkomen (naar soortgenoten of u als eigenaar!). Daarnaast krijgen vrijwel alle ongecastreerde voedsters vanaf 4 jaar tumoreuze afwijkingen aan de baarmoeder. Om deze afwijkingen te voorkomen en tevens andere hormoon gerelateerde problemen te voorkomen, is het verstandig haar te laten castreren. Dit kan vanaf ongeveer 6 maanden.

Konijnen kunnen vanaf 3-4 maanden al seksueel actief zijn. Dit betekent dat op deze leeftijd een voedster en een ram van elkaar gescheiden moeten worden, tot een van de twee geopereerd kan worden. Dit probleem kan ook opgelost worden door bijvoorbeeld een wat oudere ram bij een jonge (nog hormonaal inactieve) voedster te zetten, waardoor hij gecastreerd kan worden voordat zij gedekt kan worden.

Let op! Na castratie van een ram, kan hij tot nog 4 weken na operatie dekken!

Ziekte

Wat kunt u waarnemen als een konijn ziek is:

  • Niet of weinig eten en/of drinken;
  • Weinig/niet keutelen;
  • Diarree;
  • Vieze ogen en/of vieze neus;
  • Kwijlen, natte bek of kin;
  • Jeuk, ontstoken huid, korsten of schilfers;
  • Ontstoken huid bij de anus door ontlasting en/of urine (urinebrand);
  • Sloom, stil in een hoekje zitten;
  • Scheve kopstand (torticollis, headtilt of draainek);
  • Verlamde of slappe achterhand;
  • Knarsetanden, erg onrustig zijn of juist langgerekt liggen.

Indien u een van deze symptomen waarneemt neem dan contact op met de dierenarts.

NB een konijn dat 1 dag niet eet, kan al in serieuze problemen raken. Neem altijd dezelfde dag nog contact op met de dierenarts!

Veel voorkomende ziekten/aandoeningen:

Vaccinatie

In het voorjaar en najaar is het risico op besmetting met de virussen Myxomatose en VHD groot, vanwege de aanwezigheid van muggen. Voor deze twee konijnenziekten bestaat geen geneesmiddel, terwijl ze vaak een dodelijk verloop hebben. Gelukkig kunnen we de dieren vaccineren zodat voorkomen wordt dat het konijn besmet raakt en sterft. Het konijn moet op het moment van vaccinatie niet ziek zijn en zal voor de enting dan ook eerst goed nagekeken worden.

Wilt u op de hoogte blijven van onze acties en nieuwtjes? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.