Mei 2020: Een konijn met droge ogen

Konijn Bella had al een tijdje last van een terugkerende oogontsteking toen ze bij ons in de praktijk kwam. De eerste keer was er een kleine beschadiging op haar rechteroog te zien. Vanwege hun grote, bolle ogen hebben konijnen regelmatig last van beschadigingen aan de oogbol, meestal als gevolg van een botsing met een stukje stro of een plant in of om hun hok. In eerste instantie dachten we dan ook dat dit het geval was bij Bella. Hoewel een krasje op de oogbol heel vervelend is (vergelijk het met een vliegje dat in je oog vliegt), is het over het algemeen vrij onschuldig, en met een aantal dagen goed zalven herstelt het konijn doorgaans voorspoedig.
 
De roze vlek op het oog van Bella geeft aan dat er sprake is van een chronische beschadiging. 
 
Bij Bella was dit echter anders. De zalf leek zijn werk goed te doen, maar na het stoppen van de medicatie duurde het niet lang voor de vlek op het oog weer terugkwam. Bij een eenmalige beschadiging van de oogbol is dit uiteraard niet de verwachting. Dit was dus een grote aanwijzing dat er sprake was van een onderliggende oorzaak, en dat een uitgebreid, aanvullend oogonderzoek noodzakelijk was.
Een onderdeel van het aanvullend oogonderzoek is het meten van de traanproductie. Traanvocht is belangrijk om het oog te beschermen tegen uitdroging, en om het oog schoon te houden door eventueel vuil wat in het oog komt weg te spoelen. De traanproductie meten we door een speciaal papieren stripje tussen het onderste ooglid en het oog zelf te plaatsen. Het oogvocht wordt hierin opgevangen, en na een minuut kunnen we aflezen hoe het met de vochtproductie gesteld staat. Een gezond konijn produceert in een minuut tussen de 10 en 12 mm vocht, bij een oog dat ontstoken is verwacht je zelfs een hogere waarde (denk aan tranende, ontstoken ogen). Bij Bella zat haar linkeroog netjes op de 10mm, bij haar rechteroog was dit echter 0.
De meting van de traanproductie. Het stripje wordt in de binnenste ooghoek, vlak bij de afvoerende traanbuis geplaatst. Het ziet er wat oncomfortabel uit, maar de meeste dieren laten het onderzoek heel goed toe. 

Een tekort aan traanvocht wordt niet vaak gezien in konijnen, maar het lijkt op een aandoening die we weleens tegenkomen in honden en katten: KCS, voluit “keratoconjunctivitis sicca”, ook wel “droge ogen” genoemd. Bij deze aandoening is er sprake van onvoldoende traanproductie. Hoewel er verschillende oorzaken kunnen zijn, betreft het meestal een auto-immuun aandoening, waarbij het immuunsysteem van het dier de eigen traanklieren afbreekt. Hierdoor is er te weinig traanvocht, waardoor het oog vatbaar is voor uitdroging en ontwikkeling van (bacteriële) ontstekingen.
Behandeling van KCS bestaat uit drie verschillende onderdelen:
- Het vochtig houden van het oog: hier kan zalf of kunsttranen voor gebruikt worden.
- Het bestrijden van (secundaire) bacteriële infecties: hiervoor wordt antibioticum houdende zalf ingezet, in het geval van Bella was hier al voor de definitieve diagnose mee begonnen.
- Het tegengaan van de auto-immuun reactie: dit wordt gedaan door middel van een speciale zalf, die heel lokaal het immuunsysteem remt, en daardoor de afbraak van lichaamseigen weefsel tegengaat.

Twee weken na het starten van de behandeling kwam Bella weer op controle. Haar oog was sterk verbeterd! Uiteraard werd ook de vochtproductie weer gemeten. Deze was bij haar linkeroog gestegen van 0mm naar de normaalwaarde van 10mm in een minuut.

Omdat KCS een auto-immuun aandoening is zal Bella waarschijnlijk levenslange behandeling nodig hebben, om verdere afbraak van haar traanklieren tegen te gaan. Maar met deze behandeling doet haar kwaliteit van leven zeker niet onder voor die van haar maatje Tommy!

 

Wilt u op de hoogte blijven van onze acties en nieuwtjes? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.